Bewegen is gezond, of je dat nu binnen of buiten doet. Maar maakt de omgeving waarin je beweegt verschil voor je gezondheid? Volgens prof. dr. Maria Hopman, hoogleraar Fysiologie aan het Radboudumc, kan wandelen in de natuur extra voordelen hebben voor je concentratie, humeur en mentale welzijn. Wat zegt wetenschappelijk onderzoek over het verschil tussen binnen en buiten bewegen?
Wie zijn wandelschoenen aantrekt voor een rondje door het park of een wandeling door het bos, krijgt er mogelijk iets extra’s bij: een rustiger hoofd, een beter humeur en een scherpere concentratie. Dat blijkt onder meer uit onderzoek naar green exercise: bewegen in een natuurlijke omgeving. In een kleine studie [Exercising is good for the brain but exercising outside is potentially better] gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Scientific Reports, onderzochten neurowetenschappers een groep studenten. Zij maakten op verschillende dagen een wandeling van ongeveer vijftien minuten, binnen of buiten, waarna hun concentratie en werkgeheugen opnieuw werden getest. De studenten presteerden na de wandeling in een groene omgeving op verschillende onderdelen beter dan na de wandeling binnen.
Hoe kan dat? Volgens onderzoekers helpt de natuur ons brein om even op adem te komen. Waar we binnen vaak worden omringd door schermen, geluiden en prikkels die voortdurend om onze aandacht vragen, trekt een groene omgeving op een mildere manier onze aandacht. Het ruisen van bladeren, het gefluit van vogels en het spel van licht tussen de bomen fascineren zonder dat we ons ervoor hoeven in te spannen. Wetenschappers noemen dit soft fascination. Onze overbelaste aandacht krijgt de kans zich te herstellen, waardoor we ons daarna beter kunnen concentreren.
Een ander voordeel: buitenlicht helpt je lichaam met het dag-nachtritme. Vooral ochtendlicht kan bijdragen aan een goed geregeld slaap-waakritme.
Maria Hopman: Buiten wandelen betekent een rustiger hoofd, een beter humeur en een scherpere concentratie
Ook voor ons humeur lijkt de buitenlucht iets extra’s te bieden. Onderzoek onder meer dan 1000 deelnemers liet zien dat mensen bewegen in een park of bos vaak als prettiger ervaren en dat ze zich na afloop minder gestrest voelden. Een prettige, afwisselende omgeving kan ertoe bijdragen dat mensen het bewegen langer, liefst levenslang, volhouden.
Interessant is dat inspanning buiten soms zelfs minder zwaar aanvoelt. In een Oostenrijkse studie [Affective responses in mountain hiking - A randomized crossover trial focusing on differences between indoor and outdoor activity] maakten deelnemers een stevige wandeling in de bergen en deden ze op een andere dag een vergelijkbare inspanning op een loopband. Tijdens de bergwandeling was hun hartslag hoger, maar toch ervoeren ze de inspanning als minder zwaar en voelden ze zich gelukkiger.
Niet iedere buitenomgeving ia automatisch gezonder. Een drukke straat vol uitlaatgassen en verkeerslawaai is iets anders dan een stil bospad. Luchtvervuiling kan juist tijdens intensieve inspanning een nadeel zijn. Ook blijkt uit onderzoek dat vooral groene omgevingen gunstig zijn voor het mentale welzijn. Een rustige wandeling van een kwartier door een park kan al voldoende zijn om meer ontspanning te ervaren.
Buiten bewegen heeft bovendien zijn eigen uitdagingen. Oneffen paden, wind en hoogteverschillen vragen meer van onze balans en coördinatie dan een vlakke loopband. Binnen sporten heeft ook zo zijn voordelen: je traint onder gecontroleerde omstandigheden, bent minder afhankelijk van het weer en kunt gericht aan kracht of conditie werken.
Wat is dus de beste keuze? Niet óf binnen óf buiten, maar vooral: blijven bewegen! Wie de mogelijkheid heeft, doet er goed aan regelmatig de natuur op te zoeken. Al is buitensporten niet per definitie lichamelijk gezonder, het levert wel extra voordelen voor je beleving, plezier en welzijn op.
Een wandeling door het groen hoeft niet lang of intensief te zijn om effect te sorteren. Soms is een kwartiertje buiten precies wat je nodig hebt om niet alleen je lichaam, maar ook je hoofd weer in beweging te krijgen.
In haar nieuwe scheurkalender Scheur je Gezond 2027 deelt Maria Hopman nog veel meer tips en wetenswaardigheden voor een gezond en fit leven. De scheurkalender is online te bestellen en verkrijgbaar bij de bekende boekhandels.
Waarom is wandelen zo gezond? Het versterkt je spieren, stimuleert je hart en bloedvaten en heeft ee...
Waarom is wandelen zo gezond? Wat gebeurt er tijdens een lange wandeling met je lichaam? En kun je e...