Direct naar de content Direct naar de hoofdnavigatie Direct naar de footer
Blog

Ontdek de natuur in december

Welke dieren kun je in de winter tegenkomen tijdens een wandeling? Ook in december valt er buiten meer te ontdekken dan je misschien denkt. Roodborsten laten hun zang horen en met wat geluk zie je een appelvink hoog in de boomtoppen. Maar kijk ook eens naar de planten en korstmossen. De rode bessen van hulst vallen op tussen de kale takken en op de heide kun je zelfs kleine, felrode korstmossen vinden. Boswachter Ellen van Hike & Nature laat zien wat je deze maand tijdens een wandeling in de natuur kunt ontdekken.

Ellen Luijks
December Rijp Bob Luijks
Roodborstje Bob Luijks

Roodborst

Hoor je tijdens een wandeling een helder, fluitend geluid uit de struiken komen? Grote kans dat er een roodborst zit. Deze kleine vogel laat zich namelijk ook in december horen. Roodborsten verdedigen het hele jaar hun eigen territorium, zodat ze ook in de winter blijven zingen. Bovendien krijgen de Nederlandse vogels gezelschap van soortgenoten uit Noord- en Oost-Europa, die hier overwinteren. Kijk vooral in loofbossen met veel ondergroei, zoals op de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug. Vaak zie je de roodborst laag tussen de struiken scharrelen, op zoek naar insecten en spinnetjes.

Spot de roodborst

Hulst

Tussen de kale bomen valt hulst meteen op. Terwijl veel andere loofbomen hun bladeren verliezen, blijft hulst het hele jaar groen. In december springen bovendien de glanzende, rode bessen in het oog. Ze zijn voedsel voor vogels, zoals lijsters en merels. Kijk eens goed naar de stekelige bladeren: die zitten vooral aan de lagere takken, terwijl de bladeren hoger in de boom vaak minder stekels hebben. Hulst groeit vooral in oude loofbossen op de Veluwe, de Utrechtse Heuvelrug en in Zuid-Limburg. Zo kan hulst een aanwijzing zijn dat je door een bos met een lange geschiedenis wandelt.

Hulst Bob Luijks (1)
Rijp Bob Luijks (1)

Rijp

Een dun wit laagje op grassprieten, bladeren en takken: rijp verandert het uiterlijk van het landschap. Het ontstaat wanneer waterdamp uit de lucht rechtstreeks verandert in ijskristallen op oppervlakken die kouder zijn dan het vriespunt. Daarvoor zijn vooral heldere, vochtige nachten met weinig wind gunstig. In december is de kans op zulke koude nachten groter en kun je rijp in de vroege ochtend goed zien. Kijk vooral op open plekken, zoals heidevelden, weilanden en graslanden. De kristallen schitteren soms in het eerste zonlicht, maar verdwijnen snel zodra de temperatuur oploopt.

Ontdek wanneer je de meeste kans hebt op rijp

Appelvink

De appelvink is, ondanks zijn forse formaat, niet gemakkelijk te ontdekken. Hij houdt zich meestal hoog in de boomkronen op en valt vooral op door zijn opvallend dikke, krachtige snavel en witte vleugelstrepen. In december blijven veel appelvinken in Nederland. Ze zwerven soms in kleine groepjes rond, op zoek naar zaden van onder meer haagbeuk, Spaanse aak en kersenbomen. Let tijdens een wandeling op een scherp, kort ‘ptik’-geluid boven je hoofd. Vooral in oudere loof- en gemengde bossen, zoals op de Utrechtse Heuvelrug, de Veluwe en in Twente, kun je deze vogel tegenkomen.

Spot de appelvink
Appelvink Bob Luijks
Kerstmossen Bob Luijks

Korstmossen

Op boomstammen, stenen en oude muren groeien korstmossen in allerlei kleuren en vormen. Ze zijn er het hele jaar, maar december is een mooie maand om ze te ontdekken. Doordat veel bomen hun bladeren hebben verloren, vallen de korstmossen op de stammen meer op. Bij vochtig weer komen hun kleuren bovendien vaak sterker naar voren. Kijk eens naar de gele, grijze of grijsgroene vlekken op boomschors of een zwerfkei. Je vindt ze onder meer op de Veluwe, in de duinen en op oude landgoederen. Met een loep ontdek je pas echt hoeveel variatie erin zit.

Ga wandelen op de Brunssummerheide

Wil je verder kijken?

Ook na deze vijf soorten valt er in december nog genoeg te ontdekken. Op Hike & Nature vind je nog zeven andere soorten en natuurverschijnselen, van ransuilen en sleedoornbessen tot bijzondere vondsten op het strand.