Last van de eikenprocessierups: tips

De eikenprocessierups kan je wandelplezier flink bederven. Hoe kun je klachten van de rups zoveel mogelijk voorkomen?

Vooral in eikenbomen kun je ze vanaf half mei aantreffen: grijzig behaarde rupsen. Ze zien er misschien zachtaardig uit met hun grijze haren, maar eikenprocessierupsen kunnen voor vervelende klachten zorgen. Hun microscopisch kleine brandharen veroorzaken irritatie van huid en slijmvliezen. Onder een boom lopen waarin de eikenprocessierupsen zitten, kan al genoeg zijn om flinke klachten te krijgen. De kleine haartjes landen via de wind makkelijk op je kleding of op je huid. Wat moet je doen bij klachten en hoe kun je contact met de brandharen zoveel mogelijk voorkomen? Een paar tips.

Eikenprocessierupsen, foto: Wikimedia - Kleuske Eikenprocessierupsen, foto: Wikimedia - Kleuske
Huiduitslag na contact met de brandharen van de rups, foto: Wikimedia Huiduitslag na contact met de brandharen van de rups, foto: Wikimedia

De klachten

Kom je in contact met de brandharen van de eikenprocessierups, dan kun je binnen een paar uur last krijgen van vervelende irritaties. De ernst van de klachten kan per persoon verschillen.

  • Klachten na contact met je huid: jeuk, bultjes, rode vlekken.
  • Klachten na contact met je ogen: rode, pijnlijke, gezwollen ogen.
  • Klachten na inademing van de brandharen: slikklachten en ontstoken slijmvliezen van neus, keel en luchtwegen, hoesten.  

In zeldzame gevallen kunnen er ernstige klachten optreden als koorts, duizeligheid en braken. Neem in dat geval contact op met een arts. 

Wat moet je doen bij klachten?

  • Ben je in contact gekomen met de rupsen of de haren, was of spoel je huid en ogen dan grondig met water. Ga niet wrijven of krabben, want dan krijg je alleen maar meer jeuk.
  • Met plakband kun je de brandharen van je huid trekken.
  • Was je kleding (op 60 graden). De haren van de rupsen blijven makkelijk aan kleding kleven. Trek je de kleding opnieuw aan, dan kom je weer in contact met de haren. Alleen door je kleren goed te wassen, verdwijnen de brandharen.
  • Een crème met menthol kan de jeuk wat verlichten.
  • In de meeste gevallen zijn de klachten na twee weken verdwenen. Neem bij ernstige klachten (benauwdheid, ernstige oogklachten) contact op met de huisarts(enpost).
foto: Wikimedia foto: Wikimedia

Hoe blijf je uit de buurt van de brandharen? Tips

Tip 1: Vermijd contact met de rupsen. Blijf ook uit de buurt van lege nesten, want hierin zitten nog veel brandharen. Vooral in eikenlanen kunnen de rupsen in grote aantallen aanwezig zijn en voor overlast zorgen. Eikenbomen waar processierupsen in leven, herken je aan de dichte spinsels (een soort spinnenwebben van draden, brandharen en uitwerpselen van de rupsen). De nesten vind je op de stam of in de oksels van de takken van de boom.

Tip 2: Als je gaat wandelen in een gebied waar eikenprocessierupsen leven, zorg dan dat je je armen, benen en hals goed bedekt. Op die manier kunnen de brandharen niet op je huid komen. Ga in deze gebieden niet op de grond zitten.

Tip 3: De rupsen geven ook klachten bij honden. Pas dus ook op als je met je viervoeter aan de wandel gaat.

Een nest met eikenprocessierupsen, foto: Wikimedia - FWHS Een nest met eikenprocessierupsen, foto: Wikimedia - FWHS

Weetjes over de eikenprocessierups

  • Eikenprocessierupsen danken hun naam aan hun voedsel en leefwijze. In de nacht gaan de dieren groepsgewijs (in processie) op zoek naar eikenbladeren.
  • De eikenprocessierups groeit uiteindelijk uit tot een nachtvlinder.  
  • Een rups kan wel bijna een miljoen brandharen hebben.
  • De overheid zorgt voor de bestrijding van de eikenprocessierups. Dit gebeurt door de rupsen op te zuigen, weg te branden of te besproeien met biologische middelen.
  • De eikenprocessierups heeft een paar natuurlijke vijanden: de sluipwesp en de sluipvlieg.
  • De rups heeft zich vanaf de jaren tachtig steeds meer over Nederland verspreid. Vroeger kwamen de eikenprocessierupsen alleen voor in Zuidoost Brabant en Limburg, maar tegenwoordig komen ze in het hele land voor en bovendien in steeds grotere aantallen.
Eikenprocessierups, foto: Wikimedia - Sarefo Eikenprocessierups, foto: Wikimedia - Sarefo

Lees verder

Dossier van Groen Kennisnet over de eikenprocessierups.

Folder van het RIVM over de eikenprocessierups.

Meer lezen over wandelen & gezondheid?

Naar gezondheid


In de Wandel.nl webshop

€ 6,95
Ledenprijs € 5,00
€ 4,95
Ledenprijs € 3,95