Route

Wandelroute Zwart Water in Nationaal Park De Maasduinen

Gebied / Regio: Noord-Limburg
Karakteristiek: Bosrijk
Afstand: 5km
Soort wandeling: Rondwandeling

Niet rolstoeltoegankelijk
Huisdieren toegestaan

Net ten noorden van Venlo, verscholen achter een industrieterrein en de A67, ligt het natuurgebied Zwart Water. Wandelend over de oude bodem van de Maas doorkruis je een gevarieerd bos met vennen, moerassen en verrassende hoogteverschillen. Tussen de sporen van cultuurhistorie en een bijzondere planten- en dierenwereld ga je op pad voor een rustgevende en afwisselende wandeling van 5 kilometer door het zuidelijkste puntje de Maasduinen.

Startpunt

Naam: Parkeerplaats Zwart Water (Venkoelen)
Straat: Schandeloselaan
Postcode: 5916 RC Venlo
Plaats: Venlo

Wandel door een gevarieerd bosgebied net ten noorden van Venlo, waar een oude Maasbedding, vennen en een hoog opgeworpen rivierduin elkaar afwisselen.

Wandelroute Zwart Water in Nationaal Park De Maasduinen

De wandelroute Zwart Water ligt net ten noorden van Venlo in het natuurgebied Zwart Water, aan de zuidelijke rand van Nationaal Park De Maasduinen.
De route is 5 kilometer lang en is een rondwandeling door een gevarieerd landschap van bos, vennen, moeras, oude rivierbodems en rivierduinen.
De Venkoelen vormt het belangrijkste natuurgebied langs de route. Deze grote plas ontstond uit een oude Maasarm die verlandde en verveende en later door turfwinning werd uitgegraven.
De Venkoelen is een belangrijke plek voor vogels, met onder meer dodaars, kuifeend, grauwe gans en blauwe reiger. Langs de oevers groeien bijzondere moeras- en oeverplanten.
De route is gemarkeerd met paaltjes met een witte kop, waardoor de wandeling eenvoudig te volgen is.

Lopen op een oude Maasbodem

Nog maar net begonnen aan de wandelroute omarmt het gevarieerde bos je meteen.
Dennenbomen met mos aan de voet, struiken en loofbomen wisselen elkaar af. Eeuwen geleden stroomde hier de Maas, maar toen de rivier haar loop verlegde, bleef er vruchtbare rivierklei achter. Die kleibodem zorgt voor een krachtige groei van bomen en planten. Vanaf 1930 is het bos grotendeels aangeplant, wat heeft geleid tot een menging van zomereiken, berken, douglassparren en grove dennen met een ondergroei van lijsterbes.

Rivierklei in de bodem, daarmee is het Zwart Water rijker dan de rest van de Maasduinen — Door de aanwezigheid van rivierklei in de bodem is het Zwart Water rijker dan de rest van de Maasduinen. (Foto: © Bob Luijks)

Trams rijden er al lang niet meer; nu wandel je heerlijk over de voormalige tramlijn. (Foto: © Bob Luijks)

Sporen van kleiwinning en het oude tramlijntje

De vruchtbare klei trok vroeger de aandacht van steenfabrieken. Om de gewonnen grond af te voeren werd er een tramlijntje aangelegd. De tram rijdt hier al lang niet meer en de rails zijn verdwenen, maar de verhoogde tramdijk is nog altijd herkenbaar in het landschap. Even verderop kom je langs open graslanden die ontstonden door het 'tichelen': het afgraven van de bovenste kleilaag voor bakstenen. Door natuurontwikkeling zijn deze velden met hun poelen nu een leefgebied voor watersalamanders, watervogels en de rugstreeppad.

De Venkoelen

Dan sta je aan de rand van de Venkoelen: een imposante, grote plas die de kern van het gebied vormt. Nadat een oude arm van de Maas verlandde en verveende, ontstond door turfwinning deze plas. Langs de oevers groeit nu opnieuw veen, wat zorgt voor een bijzondere vegetatie met planten als holpijp, mattenbies, grote lisdodde en het zeldzame moerashertshooi. Het is een beschut paradijs voor vogels; tussen het riet broeden graag dodaarzen, kuifeenden en grauwe ganzen, terwijl in de omgeving geregeld een blauwe reiger opvliegt.

Wandelen door een rijk en gevarieerd bos. — Je wandelt door een rijk en gevarieerd bos. (Foto: © Bob Luijks)

Klimmen over oude rivierduinen

Dat het Zwart Water het zuidelijke sluitstuk vormt van de Maasduinenketting, merk je wanneer het pad abrupt omhoog gaat. Een korte, pittige klim door het mulle zand brengt je boven op een oud rivierduin, ontstaan door een eeuwenoud samenspel van wind en water. Vanaf deze zandrug verandert het bos merkbaar en heb je door de bomen heen een prachtig uitzicht over de Venkoelen, die zo'n 15 meter lager ligt.

Praktische info

De route is eenvoudig te volgen via de paaltjes met een witte kop.
Hoewel het terrein een natte oorsprong kent, zijn de meeste paden goed begaanbaar.
Er is geen directe horeca aanwezig op de route.