Wat kun je het beste doen als je bent verdwaald?

Vooral als je op onbekend terrein in het buitenland gaat wandelen, kun je verdwalen. Wat kun je het beste doen als je bent verdwaald tijdens het wandelen? Wandel.nl geeft je tips en wijst je de weg.

Aan de ene kant klinkt het romantisch: verdwalen. Want het is best spannend om op onbekend terrein echt niet meer te weten waar je bent en je een beetje verloren te voelen. Helemaal in contrast met het alledaagse leven, waarin alles georganiseerd is. Helaas kleven er ook risico’s aan verdwalen.

Nederland versus buitenland

In Nederland is het nagenoeg onmogelijk om echt te verdwalen. Ons land is zo gecultiveerd en wordt ook nog doorsneden door vele wegen. Je komt altijd wel ergens uit waar vandaan je je route weer op kunt pakken en verder kunt navigeren. Het zij met wat meer of minder kilometers op de teller.  Verdwalen in het buitenland is een ander verhaal. Niet alleen zijn natuurgebieden vaak uitgestrekter en zijn de afstanden tussen dorpjes veel groter, je kunt ook te maken krijgen met wilde dieren en omstandigheden die je in Nederland niet tegen komt en waar je niet op getraind bent.

Help, wat nu?

Je bent druk met je wandelmaatje aan het praten en je let niet op waar je loopt. Je mist een routebordje of het kaartlezen is toch wat lastiger dan vooraf gedacht. Je bent verdwaald. Wat nu? Bellen om hulp kan als je bereik hebt, maar in het buitenland, zeker in de bergen of in het uitgestrekte woud, is dat niet altijd mogelijk. Je bent op jezelf aangewezen. Deze tips helpen je om de weg naar de bewoonde wereld terug te vinden.

  • Probeer niet in paniek te raken. Je kunt dan niet meer helder nadenken en de kans op het maken van foute beslissingen met de nodige risico’s wordt groter. Pak even een rustmoment. Ga zitten en maak een plan met de kennis en materialen die je tot je beschikking hebt.
  • Als er een riviertje in de buurt is, volg die dan. Dorpjes zijn vaak aan riviertjes gebouwd en dat maakt de kans groter dat je de bewoonde wereld sneller terugvindt.
  • Laat sporen achter. Bouw steenmannetjes, of markeer een boom door wat grassprieten om een tak te knopen of een knoop in een dun takje dat over het pad hangt te leggen. Mocht je onverhoopt rondjes lopen, dan herken je dat aan je markeringspunten.
  • Bepaal het noorden. De zon gaat op in het oosten en onder in het westen. Op het noordelijk halfrond bereikt de zon rond het middaguur zijn hoogste punt in het zuiden. Een andere manier is om de mosgroei op bomen te bekijken. Mos groeit aan de noordzijde van bomen.
    Je kunt ook met de schaduwmethode het noorden bepalen. Hiervoor heb je een kwartiertje tijd, de zon, een lange rechte stok en twee steentjes nodig. Plaats de stok in de grond en leg bij de schaduw van de stok een steentje. Na een kwartier is de schaduw verplaatst, leg daar ook een steentje. Trek een rechte lijn tussen de stenen. De eerste steen is het westen, de tweede steen het oosten. Als je tussen de stenen gaat staan met links de eerste steen en rechts van je de tweede steen, dan kijk je dus naar het noorden.
    Als het al donker is, maar onbewolkt, dan kun je aan de hand van de Poolster het noorden bepalen.
    Waarom is het zo handig om te weten waar het noorden is? Als je je een beetje hebt voorbereid weet je dat je vanaf jouw startpunt een bepaalde windrichting op bent gelopen. Nu je het noorden weet, kun je ongeveer je positie bepalen en de weg terug vinden. 

Anti-verdwaal tips

Voorkomen is beter dan genezen en een goede voorbereiding is het halve werk. Met deze tips kun je het risico op verdwalen verminderen, ben je sneller gevonden en met de paklijst zorg je dat je de hoognodige materialen bij je hebt.

  • Bereid je goed voor als je in het buitenland gaat wandelen. Zeker als je de bergen in gaat. Gebruik gedetailleerde kaarten om je route uit te stippelen en leer de legenda te vertalen naar het landschap. We zijn in Nederland niet gewend aan hoogtes, maar hoogtelijnen zijn op kaarten heel nuttig. Bergen kunnen handige markeringspunten vormen.
  • Neem altijd een telefoon en/of een GPS device mee. Niet overal zul je een goede verbinding hebben en bereikbaar zijn, maar als je wel bereik hebt is een telefoontje naar het hotel, thuisfront of een hulpdienst zo gemaakt.
  • Laat weten waar je gaat wandelen. Zeker als je in onbekend (bergachtig) gebied gaat lopen zijn de risico’s groter als je de weg kwijtraakt. Laat dus je geplande route achter in het hotel of stel thuisblijvers op de hoogte.
  • Het is ook wel lekker om even helemaal van de radar te zijn en je telefoon niet te kunnen gebruiken. Spreek een bepaalde tijd af voor wanneer je in ieder geval terug of bereikbaar verwacht te zijn. Mocht je op de afgesproken tijd niet terug zijn dan kan hulp ingeschakeld worden.

Als laatste geven we je nog deze paklijst mee met materialen die je eigenlijk altijd bij je zou moeten hebben als je een wandeling in onbekend gebied gaat maken. Met deze basisuitrusting vergroot je je zelfredzaamheid en ben je beter voorbereid op je wandeltocht, mocht je toch het spoor bijster raken.

  • Voldoende water (minstens drie liter) en eten voor 24 uur. De gemiddelde behoefte van een persoon is 2000 (vrouw) tot 2500 (man) calorieën per dag.
  • Nooddeken
  • Extra setje kleding, denk ook aan warme kleding
  • Regenkleding/poncho
  • Kaart en kompas
  • Telefoon/GPS device en portable oplader
  • Zaklamp/hoofdlampje en batterijen
  • Fluitje voor nood
  • EHBO-set
  • Multitool
  • Storm shelter om onder te schuilen als het weer omslaat

Word lid van KWBN

Als wandelliefhebber zit je goed bij KWBN. Wij bieden iedere wandelaar voordelen op maat. Kijk snel verder!

Waarom lid worden?



  1. Gratis nieuwsbrief
  2. Bedankt
Gratis nieuwsbrief
Schrijf in en ontvang iedere week het meest actuele wandelnieuws.