De mooiste pelgrimstochten in eigen land

Bij pelgrimstochten denk je waarschijnlijk aan die bekende tocht naar Santiago de Compostela. Maar ook in Nederland liggen diverse pelgrimsroutes waarop je wandelend kunt bezinnen en genieten.

Pelgrimeren, wat is dat eigenlijk?

Een pelgrimstocht (ook wel bedevaart genoemd) is oorspronkelijk een tocht naar een plek die een bijzondere betekenis heeft binnen een religie, zoals een heilige plaats.

Tegenwoordig heeft pelgrimeren ook steeds vaker een niet-religieuze betekenis. Het staat voor elementen als op zoek gaan naar jezelf, meer inzicht krijgen in jezelf en in de wereld om je heen en voor bezinning. Je kunt in je eentje een pelgrimstocht maken, maar ook met anderen.

Op de Walk of Wisdom, foto: Ivonne Calis Op de Walk of Wisdom, foto: Ivonne Calis

Walk of Wisdom, 136 kilometer (Gelderland)

De Walk of Wisdom bij Nijmegen is een eigentijdse pelgrimsroute die niet is gekoppeld aan een religie of ideologie. Op deze route kun je letterlijk uit de waan van de dag stappen en al wandelend nadenken over het leven. ‘Het pad van je eigen wijsheid’, is niet voor niets de slogan van de Walk of Wisdom.

De route van 136 kilometer start in de Sint Stevenskerk in Nijmegen en brengt je vervolgens door de waterrijke Ooijpolder, het heuvelachtige Reichswald en de heidevelden bij Mook. Behalve natuur, kom je ook langs historie. Bijvoorbeeld over Romeinse handelswegen en langs eeuwenoude bedevaartsplaatsen.

Iedere wandelaar die zich inschrijft voor de Walk of Wisdom ontvangt een stalen speld met het Walk of Wisdom-symbool. Dit symbool kom je nog vaak tegen, want het is tevens de markering van de route. Ook krijg je een pelgrimsveter waarmee je tijdens het wandelen in iedere gemeente (het zijn er 11 in totaal) een vogelringetje kunt verzamelen. Heb je alle ringetjes verzameld, dan heb je het bewijs dat je de hele Walk of Wisdom hebt volbracht.

Meer weten over de Walk of Wisdom?

  • Onze blogger Saskia van den Brand schreef een verslag van haar Walk of Wisdom.
  • Ivonne Calis wandelde in de zomer onder tropische omtstandigheden over de Walk of Wisdom. Lees hier het verhaal dat ze voor Wandel.nl schreef.
  • Begin 2021 is er op Omroep Gelderland de serie ‘Op weg naar Wijsheid’ te zien, waarin Klaas Drupsteen met bekende Gelderlanders een deel van de Walk of Wisdom loopt. Je kunt de uitzendingen via deze link terugkijken.

Naar de site van Walk of Wisdom

Wegwijzer op het Gelukkigerwijspad, foto: Mayke Bergmans Wegwijzer op het Gelukkigerwijspad, foto: Mayke Bergmans

Gelukkigerwijspad, 125 kilometer (Utrecht)

Van wandelen word je gelukkiger en daarom bedacht Wilco Kruijswijk het Gelukkigerwijspad. Dit is een moderne pelgrimstocht van 125 kilometer in het midden van het land. Het idee achter het Gelukkigerwijspad is dat je al wandelend geluk voor jezelf en anderen kunt vergroten. Onderweg zijn er Meldpunten Geluksmomenten. Hier kun je een geschreven boodschap aan andere wandelaars achterlaten. Ook kun je lange de route GelukkigWijzers met denkstof ophalen.

Het Gelukkigerwijspad is 125 km lang en begint in Amersfoort. Via Doorn, Rhenen, Wijk bij Duurstede en Utrecht wandel je weer terug naar de startplaats. Je komt langs heidegebieden, bossen, het open rivierenlandschap en door dorpjes en steden. De route is niet gemarkeerd om het pelgrimsgevoel te versterken. Bij de routegids van het Gelukkigerwijspad hoort een pelgrimspakket dat bestaat uit een landkaart, een Geluksmunt, ansichtkaarten, een pelgrimspaspoort en een vuilniszakje voor zwerfafval.

Meer lezen over het Gelukkigerwijspad?

  • In dit artikel op Wandel.nl lees je meer over het Gelukkigerwijspad.
  • In magazine Wandel.nl nummer 1-2021 doet wandelaar Mayke Bergmans uitgebreid verslag van haar wandeling over het Gelukkigerwijspad. Je kunt het magazine bestellen in de webshop van Wandel.nl.

Naar de site van het Gelukkigerwijspad

De gids van het St. Odulphuspad De gids van het St. Odulphuspad

St. Odulphuspad, 260 kilometer (Friesland)

Stilte, rust en ruimte: dat is wat je ervaart als je het St. Odulphuspad in Zuidwest-Friesland bewandelt. De pelgrimsroute is genoemd naar de zendeling Odulphus. In de negende eeuw trok hij vanuit Noord-Brabant naar het noorden om de inwoners te bekeren tot het christendom. De volgelingen van Odulphus stichtten kloosters in het noorden. De monniken in deze kloosters legden dijken aan en drukten daarmee een belangrijk stempel op het landschap waar je doorheen wandelt. Je komt onder meer langs verdwenen kloosters en over oude dijken.

Het St. Odulphuspad is te lopen met een speciale wandelgids, waarin je informatie vindt over de kloostergeschiedenis en andere historische weetjes over Zuidwest-Friesland. Via een code in het boek kun je de routes van de 15 trajecten downloaden, zodat je de route kunt lopen met je smartphone.

Meer lezen over het St. Odulphuspad?

Bekijk dit artikel op Wandel.nl over het St. Odulphuspad.

Naar de site van het St. Odulphuspad

Markering van het Jabikspaad, foto: Wikimedia - Condor3d Markering van het Jabikspaad, foto: Wikimedia - Condor3d

Jabikspaad, 130 kilometer (Friesland)

In Friesland liggen zelfs meerdere pelgrimsroutes. Het Jabikspaad van 130 kilometer lengte wordt zelfs gezien als de noordelijke aanlooproute naar de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela. De oorsprong van het Jabikspaad ligt in de geschiedenis van de eerste boeteling die vanuit Friesland op pelgrimage werd gestuurd.

Je kunt op deze route al wandelend jezelf, de natuur, het landschap en de cultuur ontmoeten. Het Jabikspaad begint bij het dorpje Sint-Jacobiparochie aan de Waddenkust. Hier start je vanaf een informatiecentrum waarin je tot bezinning kunt komen en meer te weten kunt komen over de pelgrimsroutes naar Santiago. Vervolgens wandel je naar Leeuwarden en zak je via Franeker, Heerenveen en Steenwijk naar het zuiden af. Het Jabikspaad eindigt in Hasselt in de provincie Overijssel. De route, in twee richtingen gemarkeerd, is te lopen met een speciale routegids die is te bestellen op de site van het Jabikspaad.

Naar de site van het Jabikspaad

Klooster Wittem, startplaats van het Peerkepad, foto: Wikimedia -  Els Diederen at li.wikipedia Klooster Wittem, startplaats van het Peerkepad, foto: Wikimedia - Els Diederen at li.wikipedia

Peerkepad, 160 kilometer (Noord-Brabant, België en Limburg)

Het Peerkepad verbindt twee pelgrimsoorden met elkaar: die van de heilige Gerardus Majella in Wittem en van de zalig verklaarde missionaris Peerke Donders in Tilburg. De route van in totaal 160 kilometer is verdeeld in zeven delen van 14 tot 30 kilometer. Bij de route horen bezinning, stilte en verbondenheid. Je wandelt door de Maasvallei, langs de Geul en door natuurgebieden in Belgisch Limburg en de Brabantse Kempen. De route is te lopen met een speciale gids die is te bestellen via de site van het Peerkepad. In deze gids vind je behalve de routebeschrijving en -kaartjes ook achtergrondinformatie en bezinningsteksten.

Naar de site van het Peerkepad

De Jacobus de Meerderekerk in startplaats Uithuizen, foto: Wikimedia - Gouwenaar De Jacobus de Meerderekerk in startplaats Uithuizen, foto: Wikimedia - Gouwenaar

Jacobspad, 200 kilometer (Groningen, Drenthe, Overijssel)

Het Jacobspad begint bij het Jacobusmonument in het Groningse Uithuizen en eindigt in de provincie Overijssel, in het stadje Hasselt. Deze route kan de eerste stap zijn om verder te wandelen naar Santiago de Compostela. De route brengt je langs Jacobuskerken en andere bezienswaardigheden. Je wandelt over eeuwenoude pelgrimsroutes in het noorden van ons land en over kerkpaden die in ere zijn hersteld. De route is gemarkeerd met bordjes met daarop de kenmerkende Jacobsschelp en gaat door het landschap van de provincies Groningen en Drenthe. Van weidse polders tot bosrijke natuurgebieden. In een gids, te bestellen via de site van het Jacobspad, zijn de routes en bezienswaardigheden beschreven. 

Naar de site van het Jacobspad

Het Pelgrimspad gaat onder meer door de heuvels van Zuid-Limburg Het Pelgrimspad gaat onder meer door de heuvels van Zuid-Limburg

Het Pelgrimspad, 450 kilometer (diverse provincies)

Het Pelgrimspad is maar liefst 450 kilometer lang en loopt in twee delen van Amsterdam naar Visé in België. Je krijgt onderweg heel veel verschillende landschappen te zien: van de binnenstad van Amsterdam vlak na de start, tot het open rivierenlandschap halverwege en het heuvelrijke Limburg aan het slot van het pad. Het Pelgrimspad is in beide richting met wit-rode tekens gemarkeerd en in twee gidsen beschreven.

Informatie over Het Pelgrimspad deel 1

Informatie over Het Pelgrimspad deel 2

2500 kilometer Pelgrimeren in Groningen

In de provincie Groningen ligt maar liefst 2500 kilometer aan pelgrimswandelingen. Het gaat hierbij om rondwandelingen, maar ook om pelgrimstochten in etappes. Volg je deze routes, dan wandel je door een duizenden jaren oud landschap met onder meer 130 middeleeuwse kerken en 34 voormalige kloosterterreinen. Je kunt hier volop rust en stilte ervaren. Alle pelgrimstochten zijn samengebracht op de website van Stichting Pelgrimeren in Groningen (SPiG). Voor elke wandeling  is er een informatiebestand te downloaden met informatie over cultuurhistorie, landschap en natuur, kerken en kloosters. Ook kun je bij iedere pelgrimsroute een bezinningswerkvorm en spiritualiteitswerkvorm downloaden.

Naar de site van Pelgrimeren in Groningen

In ontwikkeling: het Clarapad (van Groningen naar Megen)

Het Clarapad is naar verwachting vanaf 2021 te lopen. Dit is een pelgrimsweg vanaf de Sint-Jozefkathedraal in Groningen, via de Andreas van Zorgvlied naar de Clarissenzusters in Megen. Je kunt het pad daarna vervolgen naar het jongerenklooster van Taizé in Frankrijk en uiteindelijk zelfs naar het klooster van San Damiano in het Italliaanse Assisi. Houd de site in de gaten voor meer informatie over dit nieuwe nog te openen pelgrimspad.

Naar de site van het Clarapad

Boekje mini-pelgrimage rondom Vessem Boekje mini-pelgrimage rondom Vessem

4-daagse mini-pelgrimage rondom Vessem

In 2019 is het startschot gegeven voor een 4-daagse mini-pelgrimage rondom Vessem. In 2020 is de route herzien en opnieuw beschreven. Er zijn 4 wandelingen uitgezet van 15 tot 25 km. De wandelingen staat uitgebreid beschreven in een boekje met informatie over de streek. Ook zijn er vragen opgenomen waarmee de wandelaar zijn/haar pelgrimage verdieping kan geven. Het boekje is verkrijgbaar bij Pelgrimshoeve Kafarnaüm. Wandelaars worden uitgenodigd om, individueel of in kleine groepjes, voor 4 dagen naar Vessem te komen. Men kan 3 of meer nachten van dinsdag t/m zondag op de Pelgrimshoeve verblijven.

Naar de site van Pelgrimshoeve Kafarnaüm

Tips van andere wandelaars

Margriet tipte ons over het wandelpad: Ons Kloosterpad. "Strikt genomen is het misschien geen pelgrimspad, maar de route leent zch vast voor een pelgrimage" Ons Kloosterpad is een wandelpad van 330 kilometer langs een vijftigtal (voormalige) kloosters en abdijen in midden en oost Brabant. Ons Kloosterpad is opgedeeld in 15 etappes, variërend van 16,5 tot 28 kilometer. 

Nicole: "Op dit moment loop ik het Westerborkpad: niet direct een pelgrimspad, maar wel een bezinningsroute", mailde Nicole ons. Het Westerborkpad volgt van Amsterdam tot voormalig Kamp Westerbork de geschiedenis van de jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op diverse plaatsen langs de route sta je als wandelaar stil bij deze zwarte bladzijde uit de geschiedenis. De indrukwekkende route van in totaal 336 kilometer is verdeeld in 31 etappes, variërend in lengte van 5,2 tot 18,5 km.

Oproep

Ken jij nog mooie pelgrimsroutes in Nederland? Stuur ons jouw tip naar redactie@wandel.nl, zodat we deze kunnen toevoegen aan dit overzicht.

Word lid van KWBN

Als wandelliefhebber zit je goed bij KWBN. Wij bieden iedere wandelaar voordelen op maat. Kijk snel verder!

Waarom lid worden?



  1. Gratis nieuwsbrief
  2. Bedankt
Gratis nieuwsbrief
Schrijf in en ontvang iedere week het meest actuele wandelnieuws.