n Daam en Dieken-wandeltocht

Extra informatie

De eerste wierde is Eenumerhoogte, even later gevolgd door het dorp Eenum. Na de Kösters Toen (tuin van de koster) zien we de kerk met de scheve toren.
Als we vervolgens het pad naar beneden lopen, is duidelijk te zien dat de wierde voor een groot deel is afgegraven. Dit gebeurde op veel meer plekken, rond 1900. De vruchtbare kleigrond met dierlijke mest maakte het mogelijk om elders dorre zandgronden en graslanden op laagveen te ontginnen. De naam IJzerbaan van het pad naar beneden verwijst naar het smalle spoor met kiepkarren dat werd aangelegd om de wierdegrond efficiënt af te voeren. Momenteel ligt in de diepte de ijsbaan van het dorp.
Deels via een graspad komen we in Loppersum en daarna in Wirdum. Daar is de eerste rust: in het dorpshuis, gevestigd in de voormalige pastorie.

Na de rust verlaten we het dorp via het Dronkemanspad. Voordat we de weg van Groningen naar Appingedam en Delfzijl oversteken (N360), zien we aan de rechterkant een perceel met wisselwoningen. Deze zijn bedoeld voor mensen die tijdelijk hun huis moeten verlaten vanwege herstel van aardbevingsschade, versterking van hun huis of als dit helemaal gesloopt en herbouwd moet worden. Bij veel dorpen in deze streek zijn zulke tijdelijke woningen te vinden. Overigens kan tijdelijk ook jaren betekenen.

Bij de Eekwerderdraai steken we het Damsterdiep over. Aan de overkant gaan we langs het water tot aan de afslag naar Garreweer. Aan het eind van de doodlopende weg ligt het Eemskanaal, waar we de dijk op gaan. Via de wierde van Oling (twee boerderijen) komen we bij de rand van de bebouwing van Appingedam. Als we het centrum naderen, zien we aan de overkant van het water een van de schoorstenen van de voormalige strokartonfabriek ‘De Eendracht’. Deze grote fabriek hield in 2006, na zo’n honderd jaar, op te bestaan. Op het terrein wordt nu een nieuwe woonwijk ontwikkeld.

Via de Stadshaven komen we het centrum van Appingedam binnen. Ook deze plaats werd oorspronkelijk op een wierde gebouwd. Bijzonder is dat Appingedam stadsrechten kreeg, in 1327, als enige in de regio naast de stad Groningen.
Bij de haven staan sinds 2013 vijf bronzen beelden van twee kussende mensen. Elk beeld staat voor een andere generatie en ze staan op volgorde van jong naar oud. Inwoners van Appingedam hebben hiervoor model gestaan.
De tweede rust is bij Grandcafé De Rechtbank, naast de Nicolaïkerk. In dit pand was vroeger een Kantongerecht en Arrondissementsrechtbank gehuisvest.

Als we verder lopen, komen we bij het Damsterdiep, dat we oversteken bij de Vrouwenbrug. Vandaar heb je goed zicht op de hangende keukens. Deze werden ooit boven het water aangelegd vanwege ruimtegebrek op het perceel. De grond langs het water was kostbaar en elke vierkante meter werd benut voor handel en opslag, waardoor er op het land weinig ruimte overbleef om te wonen.
Vlak na de brug, op de T-splitsing met de Solwerderstraat, gaan de 25 en de 40 km uit elkaar.

De 25 km-lopers gaan linksaf en volgen het Damsterdiep in westelijke richting, o.a. langs de Fivelkade.

De 40 km-lopers gaan rechtsaf en volgen even later het Damsterdiep in oostelijke richting. Daarna gaan zij door het Biessumerbos naar Uitwierde en vervolgens naar de zeedijk. Daarvandaan kun je bij helder weer Duitsland zien liggen.
De route gaat ongeveer 2 km over de dijk naar het noorden. Bij twee bunkers uit de Tweede Wereldoorlog verlaten de lopers de dijk om linksaf te gaan richting Nansum. In het gebied rondom Delfzijl is in de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog zwaar gevochten. Op 2 mei 1945 waren de gevechten ten einde.
Na de wierden van Nansum en Krewerd volgt die van Holwierde. Daar is, bij café ’t Keilhoes, de laatste rust voor de 40 km-lopers.
Vervolgens gaan zij naar Jukwerd. De kerk op deze wierde is nu in gebruik als woon- en atelierruimte. Het pad gaat verder naar Tjamsweer, langs de kerk. Daarna volgt de oversteek van de N360.

Even verderop, bij de Tjamsweersterbrug, komen beide routes weer bij elkaar. Alle lopers volgen dan eerst de Alberdaweg langs het Damsterdiep en nemen daarna het fietspad langs het Oosterwijtwerdermaar om terug te keren naar de startlocatie.