Freark van Hallum-wandeltocht

Extra informatie

Vanuit de startlocatie bij VV Wykels gaan beide afstanden, 25 en 35 km, richting de nieuwbouw. Bij de Hallumer Feart steken we het bruggetje over en vervolgen onze weg via een fiets- en wandelpad langs deze Feart richting Bartlehiem. Op het einde van dit pad gaan we linksaf richting Tergrêft. Als we Tergrêft zijn gepasseerd gaan we het fietspad op langs de Dokkumer Ee naar Burdaard, het dorp dat je tijdens de Elfstedentocht twee keer passeert. Jaarlijks passeren ongeveer 12.000 boten dit dorp aan de elfstedenroute. Hier is onze eerste rust.

Na de rust gaan we een stukje door het dorp en kun je genieten van de molen en haven. Molen “de Zwaluw” is de hoogste molen van Fryslân. Deze koren-en pelmolen is in 1875 gebouwd en in 1879 is er een houtzagerij naast gebouwd die tevens door de wind wordt aangedreven. De houtzagerij wordt aangedreven door de wind via een lange spil vanaf het spoorwiel. In Fryslân is dit een uniek concept.

We volgen de Dokkumer Ee richting Bannerhûs. Het is hier landelijk en uitgestrekt, maar de Dokkumer Ee is nooit hetzelfde. Elk jaargetijde heeft zo zijn charme. Het hele jaar door kun je hier genieten van de vele vogels in en rond het water.
Even voor Bannerhûs gaat de 25 km linksaf over een hek via de “Flieterper Hazenpaden” door het weiland naar Janum en daarna naar de 2de rust in Reitsum. Het dorp Janum is vanwege de bijzondere bebouwing een beschermd dorpsgezicht. Binnen het beschermd dorpsgezicht liggen vijf rijksmonumenten.

Het dorp is ontstaan op een terp en werd enkele eeuwen voor de jaartelling al bewoond. Eind 19e eeuw werd de terp grotendeels afgegraven maar wat overbleef is nog duidelijk zichtbaar.

In de middeleeuwen viel het gebied onder het Cisterciënzer Klooster Klaarkamp. Dit klooster lag even zuidelijker aan de overkant van de Dokkumer Ee. De Romano gotische kerk van Janum is rond 1300 gebouwd maar het romaanse koor is ouder en dateert van ongeveer 1200. Janum telt 40 inwoners en is een van de drie dorpen van de Flieterpen samen met Lichtaard, Reitsum en Ginnum.

De 35 km gaan door naar Bannerhûs en na Bannerhûs verlaten we de Dokkumer Ee en gaan richting Raard. Niet te verwarren met Raerd wat in de buurt van Snits ligt. Na Raard komt al snel de kerktoren van Lichtaard in zicht en na een slag om de kerk vervolgen we onze weg naar Reitsum. Tegen Lichtaard aan ligt de boerderij Staniahûs. In de 15e eeuw stond hier de Stins Stania State. De Stania's hadden veel invloed. Van een van hen, Abbe Stania, wordt gedacht dat hij grietman van Ferwerderadeel is geweest. Zijn zoon Jeppe trouwde met Margaret Heemstra in Oenkerk. Het paar liet daar het huidige Stania State bouwen. In 1544 is het geslacht Stania uitgestorven.

In Dorpshuis ‘De Fjouwer’ in Reitsum is de gezamenlijke rust met de 25 km. Na de rust komt al snel Ginnum in zicht en na Ginnum vervolgen we onze weg naar Jislum. Nadat we Jislum zijn gepasseerd duiken we weer de weilanden in en via een betonpad komen we op de ‘Bolleholle’.

Via de Patroanswei en Kleasterdyk komen we bij onze 3de en laatste rust in Doarpshûs ‘Eldorado’ in Wânswert. Uit archeologische vondsten in Wanswert blijkt dat er tussen het 8e millennium v.Chr. en 3e millennium v.Chr. jagers in het gebied hebben gewoond. Wanswerd werd permanent bewoond sinds de Germaanse tijd. In het begin van de christelijke jaartelling werd een terp opgeworpen. Na de rust wandelen we langs de kerk met zicht op de molen. De kerk van het dorp, de Petruskerk, is een eenbeukige kerk met een zadeldaktoren uit de 16e eeuw. Twee eeuwen later kreeg de kerk een nieuwe kap met tongewelf. De kerk was oorspronkelijk gewijd aan Petrus. Ten zuiden van het dorp staat de poldermolen Victor. Deze grondzeiler werd in 1867 gebouwd, als vervanging van zes kleinere poldermolens en drie tjaskers bij de polder die hij bemaalt.

Als we het terpdorp uit zijn wandelen we via de Wirdsterterp richting Hallum. De Wirdsterterp speelde een rol in de religieuze geschiedenis van de regio. De invloedrijke landbouwer P.S. van der Woude, omschreven als de 'grote' boer van de Wirdsterterp, was een sympathisant van de Afscheiding van 1834. Aangekomen bij de kruising Piebewei/ Herjuwsmawei gaat de 25 km rechtdoor naar de Jousmabuorren om zo terug te wandelen naar Hallum. De 35 km maakt nog een lusje via de Herjuwsmawei en Miedweg naar Marrum. Na een rondje om de kerk gaan ook de 35 km wandelaars naar Hallum. Voordat alle wandelaars naar de finish bij VV Wykels lopen wordt er nog een groet gebracht aan Freark van Hallum.