Bergwandelroutes in Nederland

Echt bergwandelen kan niet in ons land, maar er zijn voldoende wandelroutes over heuvels met flinke stijgingspercentages die zorgen voor pittige wandelingen.

Begin te praten over bergwandelen in Nederland en de lach klinkt snel. 'Nederland heeft geen bergen, Nederland heeft heuvels.͛ En zo is het. Toch zijn er heuvels in ons land met flinke stijgingspercentages die zorgen voor pittige wandelingen en fraaie vergezichten. 'Bergwandelen kan niet in ons land. Wel zijn de heuvels uitstekend voor opbouw van je conditie.'

Salland, het Vechtdal, de Utrechtse Heuvelrug, de Lochemse Berg, de Veluwe, het Heuvelland, Nijmegen en omgeving, de duinenstrook langs onze kust, het zijn letterlijk hoogtepunten in ons vlakke land. Routes in die regio's worden veel bewandeld vanwege de afwisseling en vergezichten. En ook vanwege de sportieve prestatie want stijgen en dalen is simpelweg inspannender dan wandelen door een geheel vlak landschap.

'Bergen' op de Veluwe 'Bergen' op de Veluwe

De hoogste toppen in Nederland

Nederland staat over de hele wereld bekend als een vlak land dat deels onder de zeespiegel ligt. Het laagste punt ligt in de gemeente Zuidplas (Nieuwerkerk aan den IJssel, Zuid-Holland): bijna zeven meter onder de zeespiegel. Toch hebben we wel enkele noemenswaardige heuvels. 

De hoogste berg van ons koninkrijk is 877 meter. De Mount Scenery ligt alleen niet in Europees Nederland, maar op Saba. In ons land is de bekende Vaalserberg het hoogste punt: bijna 323 meter. De zestien hoogste bergen liggen allemaal in Zuid-Limburg. Daarna volgt in het Gelderse Rheden de heuvel Signaal Imbosch van bijna 110 meter. Gelderland is een goede tweede provincie als het gaat om hoogte. 

De hoogste berg van ons koninkrijk: Mount Scenery, 877 meter. Alleen niet in Europees Nederland (foto: Wikipedia.org)  De hoogste berg van ons koninkrijk: Mount Scenery, 877 meter. Alleen niet in Europees Nederland (foto: Wikipedia.org)

In totaal telt Nederland drie bergen hoger dan 300 meter; zes tussen de 200 en 300 meter; 16 heuvels tussen de 100 en 200 meter en 29 tussen de 50 en 100 meter. De hoogte is hierbij steeds berekend ten opzichte van het Normaal Amsterdams Peil: het NAP!

Hoogteverschil en stijgingspercentage

Voor de wandelaar is niet alleen de hoogte alles zeggend. Ook het hoogteverschil met de voet van de heuvel is van belang. Die is tussen Vaals en de 323 meter hoge Vaalserberg 110 meter. De Limburgse Wolfsberg is weliswaar 181 meter boven NAP, het hoogteverschil met de voet is slechts 29 meter. En dan is er nog het stijgingspercentage. Waar die bijvoorbeeld voor de Vaalserberg gemiddeld 3,2 % is, bij de slechts 165 meter hoge Doodeman bij Wijlre is die 9,6%. Vandaar de naam waarschijnlijk.

Het hoogste punt zegt niets over de aantrekkelijkheid als wandelgebied. Wie wat langer wil wandelen door echt heuvelachtig gebied kan het beste terecht in de Zuid-Limburgse heuvels. Maar ook in Salland, op de Utrechtse Heuvelrug, op de Veluwe en ten zuiden van Nijmegen, waar een uitgestrekt heuvelgebied de grens overschrijdt met Duitsland. Wellicht geeft het reliëf bij deze gebieden niet echt een buitenland gevoel, ze bieden wel alle mogelijkheden voor pittige wandelingen.

Wijlre, gezien vanaf de Doode Man (foto: Wikipedia.org) Wijlre, gezien vanaf de Doode Man (foto: Wikipedia.org)

Het hoogste bergtop per provincie

Uiteraard heeft iedere provincie zijn eigen hoogste punt. In onderstaand lijstje hebben we kunstmatige 'bergen' zoals de voormalige stortplaatsen Gulbergen in Noord-Brabant (75 meter) en de VAM-berg in het Drentse Wijster (56 meter) buiten beschouwing gelaten:

  • Limburg: Vaalserberg, 323 meter, Vaals
  • Gelderland: Signaal Imbosch, 110 meter, Rheden
  • Overijssel: Tankenberg, 85 meter, Losser
  • Utrecht: Amerongse Berg 69 meter, Amerongen (Utrechtse Heuvelrug)
  • Noord-Holland: Schoorlse Nok, 57meter, Bergen
  • Zeeland: Groot-Valkenisse, 49 meter, Veere
  • Noord-Brabant: Venakkerbos, 44 meter, Bergeijk
  • Friesland: Vuurboetsduin 45 meter, Vlieland
  • Zuid-Holland: Vlaggeduin, 37 meter, Katwijk
  • Drenthe: Haantjeduin, 26.5 meter, Emmen
  • Groningen: Hasseberg, 14meter, Vlagtwedde
  • Flevoland: Urk, 8 meter, Urk
Nederland telt 29 bergen tussen de 50 en 100 meter hoog. Niet de Needse berg, die is 'slechts' 34,6 meter hoog. Nederland telt 29 bergen tussen de 50 en 100 meter hoog. Niet de Needse berg, die is 'slechts' 34,6 meter hoog.

Streek- en langeafstandspaden

Veel Streekpaden en langeafstandspaden LAW's van Wandelnet trekken door heuvelachtig gebied. Enkele paden die deels over heuvelachtig gebied trekken, zijn:


Routegids: 'De mooiste bergwandelingen van Nederland'

De mooiste bergwandelingen van Nederland zijn samengebundeld in een gelijknamige wandelgids. Het gaat om dertien beklimmingen van 5 tot 15 kilometer. Ze liggen voornamelijk in het zuiden en het oosten van Nederland, maar ook in het westen zijn er drie. Volgens de auteurs kan iedereen met een passie voor wandelen in de bergen, ook in Nederland uit de voeten.

Auteurs: Rutger Burgers, Sietske de Vet en Rob Wolfs van Routewerk Uitgeverij: Gegarandeerd Onregelmatig ISBN: 9789078641476 Bestellen: www.gegarandeerdonregelmatig.nl



In de Wandel.nl webshop

€ 6,95
Ledenprijs € 5,00
€ 4,95
Ledenprijs € 3,95
€ 11,95
Ledenprijs € 8,95

Word lid van KWBN

Als wandelliefhebber zit je goed bij KWBN. Wij bieden iedere wandelaar voordelen op maat. Kijk snel verder!

Waarom lid worden?