Blaren voorkomen en behandelen

Tijdens een wandeltocht worden je voeten zwaar belast. Door druk- en wrijvingskrachten op de huid kunnen blaren ontstaan. Wandel.nl geeft tips.

Tijdens een lange wandeltocht worden je voeten enorm belast. Door alle druk- en wrijvingskrachten op de huid kunnen blaren ontstaan. Ook andere factoren vergroten de kans op blaarvorming: de conditie van de huid, de gedragen wandelschoenen en -sokken, onderliggende ziekten en ook de weersomstandigheden.

Tekst: Alie Vink, bewerkt door Harriëtte Becker Hof-Holstege van medischpedicurepijnacker.nl.

Blaren en het Nederlandse Rode Kruis

Een organisatie met veel kennis op het gebied van het voorkomen en behandelen van blaren is het Nederlandse Rode Kruis. De tips in dit artikel zijn daarom gebaseerd op hun jarenlange praktijkervaring. Het Rode Kruis heeft onder wandelaars een onderzoek laten uitvoeren over blaarvorming en het behandelen daarvan. Dit om te onderbouwen welke methoden om blaren te behandelen effectief zijn en vooral ook welke niet.

Het voorkomen van blaren

Er zijn verschillende methoden om de kans op blaarvorming te verminderen, maar geen enkele van deze methoden kan garanderen dat er geen blaren zullen ontstaan. Vaak is het een kwestie van proberen en bepalen welke methode voor jou als wandelaar het meest effectief is. Wat bij de ene wandelaar wel werkt, zal bij een andere wandelaar misschien compleet averechts werken.

Hieronder een overzicht van aandachtspunten en vaak toegepaste methoden om blaren te voorkomen:

  • Koop speciale wandelsokken die voor de eerste vochtafvoer zorgen, de voettemperatuur reguleren en waarin geen voelbare naden zitten, die vervelende drukpunten kunnen veroorzaken. Een extra paar droge sokken meenemen is, ter omwisseling halverwege een wandeling, handig. Een vochtige huid vergroot namelijk de kans op blaarvorming.
  • Koop ruim van tevoren goede wandelschoenen. De schoenen moeten goed passen bij uw voettype (er zijn diverse leesten voor zowel smalle als zeer brede voeten en er zijn tegenwoordig ook schoenen met een hallux-valgusleest leverbaar). Kies uw schoen ook uit in de juiste categorie, welke afhankelijk is van het terrein / ondergrond waarop je wilt wandelen. Een wandelschoen moet bij aanschaf al lekker zitten en voldoende lengte hebben voor het uitzetten van de voet tijdens het wandelen. Gun jezelf de tijd om schoenen in te lopen, waardoor de schoen zich goed naar je voeten zet en de kans op blaren verkleint.
  • Gebruik dagelijks een voor uw voethuid geschikte verzorgende voetcrème. Gebruik geen vaseline of uierzalf, daar deze de huid afsluit of verhardende producten, die naast uitdroging van de huid zorgen voor onderling verschil in elasticiteit tussen de huidlagen. Bij een eventuele blaar zal deze niet naar buiten ‘groeien’, maar onder de buitenste huidlaag gaan zitten en duwen tegen de tussenlaag, waar ook uw zenuwen zich bevinden. Een grote blaar buiten is meestal vele malen minder pijnlijk en tevens beter behandelbaar dan een kleine blaar onder eelt.
  • Was je voeten het liefst alleen met water en droog deze goed af ook tussen de tenen. Zeep droogt de huid uit waarop deze sneller eelt en kloven kweekt en tast de natuurlijke beschermende flora op de huid aan, waardoor bacteriën en schimmels kans zien de huid binnen te dringen.
  • Houd goed de drukpunten op je voeten in de gaten. Hier ontstaan sneller blaren. Bekende drukpunten zijn de hiel, de voorvoet en de kleine tenen. Te veel druk op bijv. de wreef, de hallux valgus (knok bij de grote teen), maar ook een licht glippende hiel is goed oplosbaar door de schoenen anders te veteren.
  • Sommige wandelaars hebben baat bij het preventief afplakken van drukpunten op de voet. Hiervoor zijn speciale plakmiddelen verkrijgbaar, welke goed vochtdoorlatend, rekbaar en huidvriendelijk zijn. U mag nooit circulair afplakken rondom de tenen. Dit om stoornissen in de bloedsomloop te voorkomen.
  • Een strook vette watten tussen de tenen door rijgen, beter bekend als de 'Friese methode', zorgt ervoor dat drukpunten tussen de tenen beter beschermd zijn. Daarnaast komen er steeds nieuwe producten op de markt; bijv. wandelwol. Probeer producten ruim van te voren uit. Geen voet is hetzelfde; dus ook geen oplossing is hetzelfde.

Het laten behandelen van blaren

Als je meedoet aan een wandelevenement zijn er onderweg vaak EHBO verzorgingsposten van o.a. het Nederlandse Rode Kruis met medische professionals die de juiste kennis en vaardigheden bezitten. Het advies is om daar naar je blaren te laten kijken.

Het zelf behandelen van blaren

Er zijn door het Nederlandse Rode Kruis verschillende protocollen ontwikkeld om blaren op een eenduidige manier te behandelen. Het behandelen van blaren is een praktische vaardigheid en oefening baart kunst. Het zelf behandelen van blaren is vaak lastig omdat je als wandelaar vaak niet weet hoe dit moet, de benodigde ervaring mist of de blaarlocatie niet makkelijk bereikbaar is. Een verkeerd behandelde blaar kan geïnfecteerd raken met pijn en veel ongemak tijdens het wandelen als gevolg.

Maar desondanks vinden veel wandelaars het prettig om zelf hun blaren te kunnen behandelen. Daarom heeft het Nederlandse Rode Kruis in samenwerking met het Oranje Kruis een training ontwikkeld voor o.a. blaarbehandeling en preventie. Deze training ('wandelletsel') gaat in op verschillende soorten letsel die je kunt tegenkomen en behandelen tijdens het wandelen en preventieve maatregelen. Je krijgt praktische tips en wordt geschoold in dezelfde methoden zoals Rode Kruishulpverleners toepassen. Raadpleeg voor meer informatie over de cursus 'wandelletsel' de lokale afdeling van het Rode Kruis. Kijk op: www.rodekruis.nl

Tips voor de behandeling van blaren

  • Doorprikken en /of afplakken: grote blaren kun je het beste doorprikken als je nog verder moet lopen, bij kleine blaren of irriterende drukpunten voldoet vaak alleen het afplakken.
  • Doorprikken: laat bij voorkeur iemand anders de blaren doorprikken, die er een cursus voor gevolgd heeft. Bij jezelf blaren doorprikken is soms lastig of niet mogelijk. Alles draait om een (blaar)wond; gesloten of reeds open. Handen (handenalcohol) en de blaar moet ontsmet zijn. Ontsmet de blaar incl. de omgeving met alcohol (niet op een reeds gesprongen blaar) of betadine. Prik met een bloedlancet (steriel per stuk te koop bij de apotheek) bij de basis (zwaartekracht) van de blaar, en druk het vocht voorzichtig eruit met een steriel gaasje en ontsmet nogmaals de locatie.
  • Afplakken: plak de blaar bij voorkeur met 1 of 2 beschermende lagen Fixomull Stretch en voorkom plooien (of knip de plooi glad weg). Mocht dit niet lukken dan dakpansgewijs. Het verwijderen van de tape kan het beste nadat je hebt gedouched.
  • Blaren worden vaak gedesinfecteerd met jodium. Geef altijd aan of je allergisch bent voor jodium of u vanwege een onderliggende ziekte niet met jodium in contact mag komen. Er kan dan gebruik worden gemaakt van chloorhexidine of Sterilon.
  • Als er bloed, pus of niet helder vocht uit een blaar komt, is het advies om de blaar te laten behandelen / na te laten kijken door een huisarts.
  • Als je Diabetes Mellitus (suikerziekte) hebt, moet je extra goed letten op de conditie van je voeten en de voethuid dagelijks controleren. Diabetes kan ervoor zorgen dat het gevoel van de huid uitvalt, waardoor blaren en wondjes onopgemerkt blijven. Daarnaast kan de genezing vertraagd verlopen bij diabetes. Als je diabetes hebt, moet je dit altijd aangeven bij de hulpverlener die de blaar behandelt.
  • Heb je in de laatste 5 jaar een chemotraject doorlopen, dan moet je dit ook doorgeven aan de hulpverlener die de blaar behandelt. De huid kan aangetast zijn door het lekken van de chemo door de kleinste haarvaten. Je ervaart vaak meer brandgevoel en de huid is meestal aangedaan (dun en teer).
  • Als een blaar is ontveld (de huid is los, een open blaar dus), laat dan bij voorkeur naar de blaar kijken door een specialist want er is dan een verhoogde kans op infectie. Een open blaar wordt dan zo verzorgd dat de kans op een infectie verkleind wordt. De open blaarwond zal meestal worden behandeld met een tweede huidlaag (second skin). Dit is een lastige behandeling die het best door professionals kan worden uitgevoerd.

Naar gezondheid

Meer lezen over wandelen & gezondheid?

Naar gezondheid


In de Wandel.nl webshop

€ 6,95
Ledenprijs € 5,00

Word lid van KWBN

Als wandelliefhebber zit je goed bij KWBN. Wij bieden iedere wandelaar voordelen op maat. Kijk snel verder!

Waarom lid worden?